Ganed Shani Rhys James ym Melbourne, Awstralia yn 1953 a hyfforddodd yn Ysgol Gelf Loughborough ac Ysgol Gelf St Martins, gan raddio gyda BA (Anrh) mewn Paentio yn 1976. Ers symud i ganolbarth Cymru yn 1984 mae hi wedi datblygu corff o waith hynod ei amrediad – o baentiadau ffigurol mawr eu maint i awtomata cerfluniol, gosodiadau sain a fideo.

Ymhlith y gwobrwyon a ddaeth i’w rhan mae Gwobr Agored Aberystwyth, Gwobr Agored Mostyn, Medal Aur yr Eisteddfod Genedlaethol, Gwobr Gelf Hunting Observer, Gwobr Portread Cenedlaethol BP, Artist Gweledol y Flwyddyn BBC Cymru (1994), Gwobr Baentio Jerwood (2003) a dwy Wobr Cymru Greadigol gan Gyngor Celfyddydau Cymru (2006 a 2013). Derbyniodd MBE am ei gwasanaeth i gelfyddyd Cymru yn 2006 a Chymrodoriaeth Anrhydeddus Prifysgol Wrecsam Glyndŵr yn 2017. Yn 2015 roedd hi’n artist preswyl ym Mhrifysgol Columbia, Efrog Newydd.

Cyhoeddwyd dau fonograff am ei gwaith. Mae’n dal ati i arddangos gwaith – yn fwyaf diweddar yn States of Mind yn Connaught Brown yn Llundain (2024) – ac mae’n gweithio o’i stiwdios yng Nghymru a Ffrainc. Mae ei gwaith mewn casgliadau cyhoeddus o bwys ar draws y DU, gan gynnwys yn Amgueddfa Cymru ac Oriel Celfyddyd Gyfoes Glasgow.