Elfyn Lewis

 Ganed Elfyn Lewis ym Mhorthmadog, ac mae bellach yn byw a gweithio yng Nghaerdydd. Yn ystod 25 mlynedd ei yrfa enillodd nifer o wobrwyon, gan gynnwys y Fedal Aur am Gelfyddyd Gain yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn 2009 ac Artist Cymraeg y Flwyddyn yn 2010. Mae hefyd yn aelod o Academi Frenhinol Cambrian, Conwy. Mae ei waith mewn sawl casgliad preifat a chyhoeddus.

Mae Elfyn yn adeiladu ei baentiadau mewn sawl haen gan wthio paent o gwmpas, yna ei grafu nôl a chaniatáu iddo ffeindio ei rhythm a’i gyfeiriad ei hun. Mae’r broses bob amser yn dechnegol feiddgar – holi cyson, gwthio ffiniau – ac mae’n rhoi cyffro prin ac ynni i’r gwaith. Wrth i’r haenau gynyddu bron eu bod yn gorchuddio ei gilydd, ond mae olion yn casglu ar yr ymylon; mae yna bob amser rhyw weddill bach o’r hyn a fu, a’r hyn sy’n llechu oddi tano.

Mae cariad at le yn edefyn clir drwy’r gwaith hefyd – er mai haniaethol yn bennaf yw’r gwaith mae’r paentiadau yn awgrymu rhyw atgof a chilolwg ar dirwedd. Maen nhw’n llawn awyrgylch yr elfennau: cysgod a goleuni, gwynt, glaw a thrydan. Ond mae awyrgylch seicolegol yma hefyd – o fewn yr un ddelwedd gall y naws dywyllu neu glirio; mae emosiynau gwrthgyferbyniol yn cyd-fyw ac mae’r presennol yn gorwedd ar ben y gorffennol, heb ei lwyr ddileu.

Mae gan Elfyn arddangosfa i ddod yn TEN Caerdydd ym mis Medi, o 11 Medi hyd at 17 Hydref 2026.